Controversiëel, choquerend, confronterend: de reacties in de internationale pers liegen er niet om. De fotoreeks ‘Smoking kids’ (rokende kinderen, nvdr.) van de jonge Vlaamse fotografe Frieke Janssens (30) grijpt veel mensen naar de keel. Het is ook niet niks: Janssens toont 15 kinderen – de jongste vier jaar oud, de oudste amper negen – die paffen alsof ze al lang verstokte rokers zijn. Janssens fotografeerde de kinderen in de meest uiteenlopende poses, maar allemaal even provocerend. De reeks werd voor het eerst getoond in Antwerpen en is nu bezig de wereld te veroveren.
‘Toen ik de foto’s maakte, was ik zelf nog een verwoede rookster. Al wist ik dat het niet gezond was, ik vond het toch wel gezellig. Foto’s van rokende mensen hebben mij altijd gefascineerd. Tabaksrook geeft nu eenmaal een mooi, zacht visueel effect. Maar de eigenlijke aanleiding voor de reeks was een filmpje op YouTube van een kettingrokende kleuter in Indonesië’, vertelt Frieke.
Ze liet de opening van de tentoonstelling in Antwerpen bewust samenvallen met de invoering van het rookverbod in de Belgische horeca, toen de discussie over het roken volop woedde. ‘Terwijl onze regering het verwijt kreeg volwassenen als kinderen te betuttelen, lijkt men in veel landen in het oosten er helemaal niets op tegen te hebben dat kinderen vrolijk paffen. Vreemde tegenstelling toch.’
Frieke liet haar jonge modellen wel niet echt roken. Ze maakte sigaretten van kaas en krijtjes en gebruikte wierookstaafjes voor de rook. Intussen waren de foto’s al in Rusland te zien en binnenkort gaan ze naar een galerij in Amerika. Ook in de buitenlandse media zijn ze intussen voer voor discussie. ’Echt negatieve reacties kreeg ik nog niet, al zullen de foto’s in de Verenigde Staten wellicht gevoeliger liggen’, denkt de fotografe.